Art Tuấn

Art Tuấn

Phù điêu là gì-điêu khắc là gì khái niệm cơ bản


 

 GIỚI THIỆU VỀ ĐIÊU KHẮC

  “Nghệ thuật tạo hình đã gắn liền với lịch sử nhân loại từ thuở hoang sơ bằng những bức bích họa trong các hang động, bằng những mô típ trang trí được chết một cách thô sơ: vòng tay, vòng cổ, khuyên tai… Với quá trình phát triển, yếu tố thẩm mỹ được nâng cao và được thể hiện ngày càng quy mô và tinh xảo. Lịch sử của nghệ thuật điêu khắc đã theo bước chân nhân loại để tạo nên những nền nghệ thuật vĩ đại như Ai Cập cổ đại với những tượng danh tiếng của lịch sử mỹ thuật như tượng Nhân sư khổng lồ, tượng Viên thư lại ngồi, tượng “Ông trưởng thôn” hay tượng chân dung Hoàng hậu Nefertiti…Sau đó là nghệ thuật Hy Lạp với những kiệt tác như những tượng thần Venus, tượng Laocoon, tượng Nữ thần chiến thắng … Rồi thời Phục Hưng đã làm cho nước Ý trở thành trung tâm Mỹ thuật châu Âu với những tượng David, tượng Pieta, tượng Thần đưa tin…Nghệ thuật Á Đông lại có đặc thù riêng và để lại cho nhân loại những tác phẩm điêu khắc nổi tiếng về tôn giáo, trong đó điêu khắc Ấn Độ có ảnh hưởng sâu rộng nhất. Riêng nghệ thuật điêu khắc của Việt Nam ta, kể từ thế kỷ 11 đã đạt đến trình độ nghệ thuật khá cao như các tượng La Hán ở chùa Tây Phương, tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Bút Tháp, hoặc những hình trang trí độc đáo được chạm khắc trên đá, gỗ, gạch rất nhiều trên các lăng tẩm, cung điện, chùa chiền, đình làng. Góp mặt để làm phong phú thêm kho tàng nghệ thuật điêu khắc đặc sắc của dân tộc là điêu khắc của dân tộc Chăm ở phía Nam, dân tộc Ê Đê , Gia Rai, Ba Na…ở Tây nguyên. Cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội, rõ ràng điêu khắc là một bộ phận không thể tách rời của cuộc sống loài người nói chung và nghệ thuật tạo hình nói riêng. Điêu khắc là một loại hình nghệ thuật của nghệ thuật tạo hình. Khác với hội họa là diễn tả không gian ba chiều trên một mặt phẳng, điêu khắc được thể hiện bằng hình khối cụ thể trong một không gian nhiều chiều. ”

Khái niệm phù điêu

1.nguồn gốc hình thành và phát triển

từ thời sơ khai của lịch sử loài người, con người đã phát hiện một cách ngẫu nhiên những hình tượng,như những hoa văn rất đẹp.họ đã cảm thụ, sử dụng và sáng tạo phát triển thành một ngôn ngữ để diễn tả cái đẹp.

đầu tiên đơn giản chỉ là hình ảnh của thiên nhiên như cỏ cây hoa lá,chim, thú….được minh họa khắc vạch lên vách núi, hang động nơi họ trú ngụ, theo sự phát triển của xã hội loài người thì những đường nét được cách điêu trừu tượng hơn. có giá trị về lịch sử và nghệ thuật

. ví dụ như, hoa văn trang trí trên trống đồng Ngọc Lũ ở Việt Nam.Loại hình trang trí này tồn tại và phát triển mang đậm sắc thái dân tộc thể hiện ở các công trình như lăng mộ đình chùa… mà chủ yếu là phù điêu với hai chất liệu chính là gỗ và đá.

Phù điêu là loại điêu khắc được thể hiện trên mặt phẳng, có sự gắn kết khăng khít với mặt phẳng. Mặt phẳng đóng vai trò là nền tảng cơ bản và là phông nền của hình khối tạo hình trên nó.”

2.các loại phù điêu:

có 3 loại phù điêu;

  • phù điêu lồi thấp
  • phù điêu lồi
  • phù điêu lồi khối gần như tượng tròn

3.đặc điểm của phù điêu

  • tượng tròn là hình khối được thể hiện trong không gian ba chiều, hình khối thật là hình khối của phù điêu được diễn tả trên không gian ba chiều trên bề mặt phẳng, khối không thật mà cảm giác “ khối ăn gian” và hình khối giàu chất trang trí
  •  bố cục của phù điêu được sắp xếp bằng những mảng hình có chính có phụ trong một mặt phẳng hình học (bố cục hình. vuông tròn, chữ nhật , tam giác..,)
  • trong điêu khắc bố cục có ưu điểm là thể hiện được nhiều thứ trong đó như núi non ,sông biển sinh hoạt xã hội, cỏ cây…. còn tượng tròn thì bị hạn chế về mặt này.
  • không gian trong phù điêu được diễn tả theo từng lớp. lớp trước ở gần, lớp sau ở xa. và cứ theo thứ tự như vậy

Vật liệu làm phù điêu.

có thể làm phù điêu với chất liệu như. gỗ,đá, thạch cao, đất nung,xi măng, hay các kim loại như đồng , nhôm , bạc,…. tuy nhiên cần lưu ý đến 2 yếu tố sau.

  • chọn chất liệu phù hợp với bố cục, nội dung
  • Chọn vật liệu bền vững chịu được thời tiết như mưa nắng và thời gian nếu làm phù điêu ngoài trời.

Cách chọn bố cục phù điêu

Phù điêu trong điêu khắc giống như trong trang trí mỹ thuật, vì thế trong bố cục cần đòi hỏi có sự nhịp nhàng  và đường nét, phong phú về hình khối, phải có mảng chính mảng phụ đồng thời chú ý đến mảng đặc mảng trống. và các diễn tả đường nét sao cho thật hợp lý,

Nếu bố cục phù điêu toàn những mảng đặc, không có mảng trống thì phù điêu trở nên tức, bí trông rất khó chịu. Do đó các mảng trống mảng đặc phải được bố trí sao cho vừa vặn cân đối, không bị trống hay bị lốm đốm, vụn vặt.

Bố cục phù điêu có ưu điểm mà bố cục tượng tròn không thể diễn tả được, ví dụ như tranh phong cảnh.

 Cách thể hiện chuẩn bị vật liệu và dụng cụ

  • vật liệu gồm: đất sét, bảng gỗ, giá đỡ,nilon

+ bảng gỗ tương ứng Hoặc cao hơn một ít so với kích thước phù điêu muốn làm, Riêng độ dày Đảm bảo không bị cong vênh hay nứt khi đắp đất sét đất  ướt vào.

+ Giá Để bảng gỗ Giống giá vẽ mỹ thuật Nhưng cần phải chắc chắn để đất sét nặn và cần dây thép nhỏ định vị.

  • Cách làm:

  • Làm đất:

tùy theo kích thước phù điêu lớn hay nhỏ mà ta có thể giảm được bớt được đóng đinh cũng như căng dây thép bởi công dụng chính là giữ đất khỏi bị sụt phù điêu Vì vậy bà phù điêu càng lớn thì càng phải làm cốt thật kỹ.

đất đã được nhào  kỹ trước khi chuẩn bị đắp lên bàn gỗ đã đóng đinh và chồng giấy phép rồi dùng dao nặn, thước thẳng và dùi đập đất sang bằng

  • Đắp  hình lên bảng đất:

Có hai cách thứ nhất là dễ sắc hình dáng của mẫu lên bảo đất đã sản phẩm rồi dựa trên cơ sở đó mà nặn vào bảng đất rồi Hoàn chỉnh các khối chi tiết cách thứ hai là lấy đất đắp lên đều lên bảng đất đã sản phẩm 30 phần cao nhất của phù điêu rồi mới Vẽ phác hình lên sau đó mới dùng dao nhọn cắt bỏ phần đất thừa để lộ ra hình hoàn chỉnh khối chi tiết.

  • Cách làm phù điêu:

cũng giống như nặng tượng tròn nghiên cứu với các khối lớn và giải quyết khối cơ bản theo từng lớp từng diện tạo ra sự tương quan cao cấp trên dưới giữa các mặt khối lớn với nhau

khi Đã giải quyết  xong toàn mới đẩy sâu vào chi tiết các khối lớn. Lưu ý đặc trưng của khối phù điêu là một khối cho chị ép đẹp là 1 phần dẫn trong mặt phẳng nên ra phần kia thì nhô ra ngoài.Thông thường ở vị trí gần trọng tâm thì khối lâu ra nhiều còn những mảng phụ hai chi tiết ở xa thì càng bẹp lại.

ngoài việc quan sát mẫu nhận thức và sự khéo léo của đôi bàn tay dụng cụ cũng phải dùng đúng cỡ đúng kịp thì công việc mới thuận lợi

  • Kiểm tra và chỉnh hình :

có thể dùng que đo để kiểm tra lại độ chính xác rồi chuyển thành khối ở dạng góc cạnh về đúng với mẫu thật.

Điêu khắc là gì?

Là sự gắn kết giữa tượng và phù điêu và không gian xung quanh nó nó nó tạo nên nét duyên dáng tính hấp dẫn cho cảnh quan trong phạm vi gặp cho một công trình kiến trúc hoặc phạm vi rộng của một thành phố.

Hình và khối là ngôn ngữ chung của điêu khắc, Ngôn ngữ phải có sự thống nhất trong bố cục của tác phẩm và phù hợp với không gian xung quanh nó tô điểm cho không gian xung quanh nó như vậy là mỗi đường nét hình khối của tác phẩm điêu khắc không chỉ làm đẹp riêng cho nó nó và có giá trị bị tồn tại bởi sự kế thừa hay hoa sự tương hỗ qua lại giữa nội dung đường nét và hình khối với vị trí của nó trong không gian . Những bằng chứng cho thấy sự kết hợp hài hòa Luân Nguyễn để tạo nên sự vĩ đại của những công trình kiến trúc nghệ thuật điêu khắc.

Điêu khắc là một môn nghệ thuật mà người nghệ sĩ tác động vào những hình khối gọn gàng, tinh tế nhất nhằm thể hiện 1 hay nhiều ý nghĩa của tác phẩm. Có thể là tượng đài tượng ,tác phẩm nghệ thuật có thể là biểu tượng hay các phù điêu thạch cao đồng,… Điêu khắc là một nghệ thuật tạo hình, tồn tại trong không gian 3 chiều để thể hiện ý tưởng của tác giả ngôn ngữ của điêu khắc cơ bản là mảng khối. Điêu khắc còn là hình thức đắp nổi hoặc khoét lõm với chiều dài, rộng là thực còn phần nổi mang tính ước lệ về khối. Điêu khắc gồm 2 thể loại chính: phù điêu, tượng tròn.

Chất liệu điêu khắc.

Chất liệu dùng cho điêu khắc vô cùng phong phú từ chất liệu phổ biến như gỗ đá đá xi măng gốm thạch cao ,tre, sỏi, Nhựa,đất sét .thậm chí là giấy…. Cho đến các vật liệu mới i như nhựa tổng hợp…

dụng cụ và vật liệu dùng cho điêu khắc.

dụng cụ ; Gốm bàn xoay bộ dao nặn, Có các dạng khác nhau rồi đập đất, compa.

  •     Bàn xoay:

thường Được làm từ ba đến bốn chân, Cao từ 1m đến 1m30 tùy theo người sử dụng, Chiều rộng khoảng 40cm và mặt bàn có thể xoay tròn được để khi nặn tượng rễ kiểm tra các chiều hướng. trên mặt bàn xoay thường có một tấm gỗ có kích thước tương đương anh dùng để làm cốt cũng như khi nặn tượng mà không làm ảnh hưởng trực tiếp đến bàn xoay.

  • Dao nặn:

Thường có 4 loại khác nhau tùy theo mỗi chức năng có thể dài từ 20 đến 24 cm được làm bằng gỗ tre tốt hay kim loại. Dùng giải quyết và làm đẹp khối bộ phận tới chi tiết nhỏ và có thể diễn tả được chất trơn nhẵn hay thô ráp của khối điêu khắc .Tùy mỗi người là sự tạo ra những kiểu rao mạng khác nhau ngoài 4 loại chính như trên để tiện sử dụng theo ý thích và mục đích sử dụng và công việc cho thuận tiện.

  •  Dùi đập đất:

Có chiều dài từ 40cm đến 50cm làm theo các khối hình thang dùng để đập từng dụng cụ cho đất nhỏ và cốt tượng và chia các mảng khối Tượng.

  • Compa:

làm bằng kim loại hay gỗ dùng để đo kích thước từ mẫu tượng Thật sang bài làm Hoặc tác phẩm đang làm có tác dụng giống như que đo trong vẽ mỹ thuật.

Các vật liệu dùng cho điêu khắc.

vật liệu gồm có đất sét  đất xi, như ni lông thạch cao đay xơ, dây thép nhỏ để cuốn vào cốt thép lớn dùng làm cốt.

  •  Đất sét:

Là loại tốt nhất để làm điêu khắc đất sét có đặc tính là rất dẻo có độ kết dính tốt có độ mịn cao sao và giữ được nước lâu khi được phủ kín bằng nilon.

  • Đất sỉ:

là loại đất hóa học, trong đất có dầu nên để lâu không khô, rất tiện dụng nhưng lại hiếm giá thành rất cao.

  •  Nilon:

dùng để ủ đất trước khi nặn,hoặc để làm giữ ẩm tác phẩm khi nặn không bị khô, sau mỗi ngày làm việc thì vẩy một ít nước và tác phẩm rồi ủ kín bằng nilon để giữ ẩm đất sét không bị khô cứng rất khó nặn khi tiếp tục,

  • Thạch cao:

là một loại vật liệu để rót vào khuôn đổ thành tượng, Bột thạch cao có đặc tính gần giống xi măng khi gặp nước thì đông lại rắn ngay khoảng 5 phút tuy nhiên không cứng bằng vật liệu xi măng được.

  • Đay xơ:

là loại xơ có thể dùng pha trộn lẫn vào thạch cao để tượng thêm độ dai và rắn chắc hơn khi làm thành khuôn hoặc kết cấu.

 


Viết bình luận

Tất cả bình luận

Thật tuyệt vời nếu bài viết này nhận được ý kiến của bạn. *